Wat er verandert met de Wet loontransparantie
De Europese richtlijn loontransparantie wordt in Nederland ingevoerd met de Wet implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen (wetsvoorstel 36949). Dit is wat er op u afkomt, in vijf punten.
Kort antwoord. De Wet implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen (wetsvoorstel 36949) vraagt van werkgevers dat zij beloning uitlegbaar maken: met een genderneutrale functiewaardering, salarisinformatie vóór het loongesprek, een recht op looninformatie voor medewerkers en, vanaf 100 medewerkers, een periodieke loonrapportage. Het kabinet streeft naar invoering per 1 januari 2027. Werkgevers vanaf 150 medewerkers rapporteren voor het eerst uiterlijk 7 juni 2028, over 2027.
Functiewaardering op objectieve criteria
Elke werkgever, ongeacht de omvang, moet functies kunnen vergelijken op objectieve, genderneutrale criteria. Artikel 4 van de richtlijn noemt er vier die er in elk geval in moeten zitten: vaardigheden, inspanning, verantwoordelijkheid en arbeidsomstandigheden. Relevante soft skills mogen daarbij niet worden ondergewaardeerd, en de criteria worden afgesproken met de werknemersvertegenwoordiging, als die er is.
Functies alleen op volgorde zetten is volgens de handreiking van het ministerie van SZW niet genoeg. Dit is het fundament onder de andere vier punten: zonder vergelijkbare functies kunt u gelijkwaardig werk niet aantonen.
Transparantie vóór indiensttreding
U deelt het salaris of de salarisbandbreedte vóór het eerste arbeidsvoorwaardengesprek, bijvoorbeeld in de vacature. En u mag een sollicitant niet meer vragen naar zijn of haar salarishistorie.
Dit geldt in beginsel voor werkgevers van elke omvang, ook als u niet hoeft te rapporteren.
Informatierechten voor medewerkers
Medewerkers krijgen recht op informatie over hun eigen beloningsniveau en over de gemiddelde beloningsniveaus van collega's die gelijk of gelijkwaardig werk doen, uitgesplitst naar geslacht.
U moet daar een proces voor hebben en medewerkers actief laten weten dat dit recht bestaat. Bedingen die het bespreken van loon verbieden, zijn niet toegestaan.
Rapporteren over de loonkloof
Werkgevers vanaf 150 medewerkers rapporteren voor het eerst uiterlijk 7 juni 2028, over kalenderjaar 2027. Werkgevers met 100 tot 149 medewerkers volgen uiterlijk 7 juni 2031.
Onder de 100 medewerkers geldt geen periodieke rapportageplicht. Het kalenderjaar waarover u rapporteert begint dus eerder dan de rapportage zelf: die data bouwt u nú op.
De grens van 5 procent
Blijkt uit de rapportage een onverklaard verschil van 5 procent of meer binnen een categorie werknemers, en corrigeert u dat niet binnen zes maanden, dan volgt een gezamenlijke beloningsevaluatie met de medewerkersvertegenwoordiging.
Die 5 procent is geen tolerantiegrens. Ook een kleiner verschil dat u niet objectief kunt verklaren, kan ongerechtvaardigd zijn.
Drie onderdelen die u nú moet beleggen
Signalering bij 5% verschil
Komt het onverklaarde beloningsverschil binnen een categorie werknemers op 5% of meer, is er geen objectieve rechtvaardiging én volgt geen herstel binnen zes maanden, dan is een gezamenlijke beloningsevaluatie met werknemersvertegenwoordiging aan de orde. Let op: 5% is geen tolerantiegrens. Ook een kleiner verschil kan ongerechtvaardigd zijn. De check toetst of u dit kunt berekenen en of u een scenario klaar heeft.
OR en medezeggenschap
Loontransparantie raakt vertrouwen en arbeidsverhoudingen. Bij een beloningsevaluatie is werknemersvertegenwoordiging verplicht partner. De check kijkt of de OR structureel betrokken is bij beloningsbeleid. Vroege betrokkenheid voorkomt discussie achteraf.
Managementrapportage
Het rapport bevat een directiesamenvatting: score, grootste risico's, eerste acties en het gevraagde besluit. Direct bruikbaar in MT, RvC of auditcommissie, zodat eigenaarschap en budget belegd worden in plaats van blijven hangen.
Van richtlijn naar rapportageplicht
De Wet implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen is nog in behandeling, maar de deadlines uit de richtlijn liggen vast.
Europese richtlijn aangenomen
Richtlijn (EU) 2023/970 over loontransparantie en handhaving van gelijke beloning treedt in werking.
Omzettingstermijn verstreken
Lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk 7 juni 2026 hebben omgezet. Nederland heeft die termijn niet gehaald.
Wetsvoorstel in behandeling
Het wetsvoorstel voor de Wet implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen (36949) is in mei 2026 bij de Tweede Kamer ingediend en wordt nu behandeld. De rol van de Arbeidsinspectie en de handhaving zijn daarbij verduidelijkt.
Invoering
Het kabinet streeft naar inwerkingtreding per 1 januari 2027. Transparantie bij werving en informatierechten van medewerkers gaan dan gelden.
Eerste rapportage
Volgens het Nederlandse wetsvoorstel rapporteren werkgevers vanaf 150 medewerkers voor het eerst uiterlijk 7 juni 2028, over kalenderjaar 2027. Werkgevers met 100 tot 149 medewerkers volgen uiterlijk 7 juni 2031.
Stand van zaken op basis van openbare bronnen, oktober 2026. Wetgeving in behandeling kan wijzigen. Raadpleeg voor uw eigen situatie een juridisch adviseur.
Vanaf 26 november werken vrouwen symbolisch onbetaald
Equal Pay Day vertaalt de gemiddelde loonkloof naar de kalender: vanaf die dag werken vrouwen, gemiddeld genomen, de rest van het jaar als het ware zonder loon. Het gaat om het verschil in gemiddeld uurloon over alle functies samen, niet om de beloning voor dezelfde functie. Juist dat laatste toetst de wet.
Volgens de definitieve cijfers van het CBS over 2025, gepubliceerd op 16 oktober 2026, verdienen vrouwen gemiddeld 90,2% van het uurloon van mannen: een loonkloof van 9,8%. 9,8% × 365 dagen = 35,8 dagen, teruggerekend vanaf 31 december. De datum is een eigen berekening, geen officieel aangekondigde campagnedatum. Bekijk de CBS-tabel ↗
Naast de Nederlandse Equal Pay Day kent de VN sinds 2019 een vaste internationale Equal Pay Day op 18 september. Die datum is symbolisch gekozen en wordt niet uit de loonkloof berekend; de Nederlandse datum schuift juist mee met de loonkloof en verplaatst dus per jaar.
Lees meer op un.orgHoe staat uw organisatie ervoor?
De gratis Quick Scan laat in tien minuten zien waar u aan moet werken.